Van een groep individuen naar een succesvol team!

Het Tuckmanmodel – fasen van teamontwikkeling

Wanneer mensen starten om met elkaar samen te werken, duurt het vaak enige tijd voordat ze als team functioneren. Om meer inzicht in deze teamontwikkeling te krijgen, ontwikkelde Bruce Wayne Tuckman een model, bekend als het Tuckman model.

Het model beschrijft 4 fasen om zich te ontwikkelen van een groep naar een team (Forming, Storming, Norming en Performing) plus een fase om na het behalen van het resultaat afscheid van elkaar te nemen (Adjourning).

Het model geeft inzicht in de ontwikkeling van een team in de tijd en is een krachtig hulpmiddel bij teambuilding en het verkrijgen van inzicht in de groepsdynamica. Volgens Tuckman is het doorlopen van alle fasen noodzakelijk om als team uit te groeien tot een optimaal functionerend team met een eigen teamidentiteit (wie zij wij), een teamcultuur (onze waarden en normen) en een zingeving (het te bereiken resultaat).

Dit betekent bijvoorbeeld dat een team nooit goed zal presteren zolang ze geen gezamenlijke conflicten hebben doorgemaakt (Storming) en geen gedragsnormen hebben vastgesteld.

De fasen, ook wel stadia genoemd, worden niet altijd strikt na elkaar doorlopen. Sterker nog, veel teams blijven halverwege steken. De ontwikkeling van een team stopt als het gedrag van de betrokkenen elkaar in evenwicht houdt. Dit hoeft niet altijd een gezond evenwicht te zijn. Zoals bij een team waar een paar mensen altijd actief bijdragen aan een vergadering en anderen er zwijgend en afwachtend bij zitten. Of wanneer er chronisch conflicten zijn of juist als er een ban ligt op conflicten. En sommige teams vallen weer terug naar een voorgaande fase bijvoorbeeld als gevolg van wijzigingen in de samenstelling van het team of te behalen resultaat. Het betreft een model voor teams! En is dus niet van toepassing op een groep!

Verschil team en groep
Een team is een klein aantal mensen (maximaal zo’n 12 medewerkers) die zich inzetten voor een gemeenschappelijk resultaat welke op een gestructureerde wijze worden gerealiseerd en waarvoor ze zich gemeenschappelijk verantwoordelijk voelen. Vaak is er bij het realiseren van dit resultaat een wederzijdse afhankelijkheid tussen de teamleden. Voorbeelden zijn een sportteam, een projectteam, een managementteam.

Een groep is een aantal mensen die zich om moverende redenen bij elkaar bevinden. Zoals een groep mensen die op de bus staan te wachten, een aantal accountmanagers die elk hun eigen klanten bedienen.

Voordat ik in volgende blogs de verschillende fasen ga beschrijven is het goed om te weten dat:

  •  Je kunt geen fasen overslaan
  • Bij verandering in opdracht, samenstelling van het team of een sterke verandering in de beschikbare middelen valt het team terug naar de fase Forming
  • In het algemeen schat een team zich hoger in dan men daadwerkelijk zit.
  • Het model is met name van toepassing op relatief kleine teams (3 tot 12 personen)
  • In de praktijk zijn de fasen niet zo lineair zijn als Tuckman beschrijft, maar eerder cyclisch en het is soms onduidelijk wanneer een team zich van een fase naar een andere fase beweegt
  • Tuckman geeft ten slotte geen advies over de tijdsperiode voor het bewegen van de ene naar de volgende fase
  • Elke fase vraagt een andere stijl van leidinggeven (van instrueren (Storming)  delegeren (Performing)