Categorie archief: Blogs / Nieuws

Op deze pagina treft u blogs en artikelen aan van onze trainers op hun specifieke vakgebied. Als er nieuws is dan plaatsen wij dat ook op deze pagina.

Forming (1e fase: teamvorming)

Fasering Teamontwikkeling

Van een groep individuen naar een succesvol team

Om van een groep mensen een effectief en efficiënt werkend team te maken dienen volgens Tuckman (1938 – 2016) een aantal fasen te worden doorlopen.

De eerste fase is Forming

De individuen komen bij elkaar, vaak is er onduidelijkheid over op te leveren resultaten, aan welk doel een bijdrage wordt geleverd en op welke wijze men het resultaat wil bereiken.

Coördinator Rob en hoofdtrainer Marcel beelden de fase uit

Onzekerheid typeert deze fase

Men tast elkaar af, kijkt de kat uit de boom en humor (vaak ten koste van anderen) is een vaak gebruikt middel. De leider dient een duidelijke leider te zijn en de instruerende stijl van leiding geven past hier goed. De groep start als een verzameling van losse individuen die aarzelend proberen een groep te vormen.

Er ontstaan interactiepatronen

wie willen direct aan de gang en wie wachten even af, wie zeggen veel en wie weinig, wie stellen vooral vragen en wie geven antwoorden. En: wie bewaken de discussie, wie houden de tijd in de gaten, wie letten vooral op de inhoud en wie maken grapjes en sfeerbepalende opmerkingen. Het lijkt misschien alsof men al met het resultaat bezig is, maar de manier waarop gesproken wordt is belangrijker dan de inhoud.

Ook gaat het individuele belang boven het groepsbelang

Enkele (gedrags)kenmerken in deze fase zijn:
Er wordt slecht naar elkaar geluisterd
Men schiet snel in de slachtofferrol
Afspraken worden vaak niet nagekomen
Grote afhankelijkheid van de leider/voorzitter

Competenties van de groep (het is nog geen team) waar in deze fase aan gewerkt mogen worden zijn:

Luisteren en Communiceren

Van een groep individuen naar een succesvol team!

Het Tuckmanmodel – fasen van teamontwikkeling

Wanneer mensen starten om met elkaar samen te werken, duurt het vaak enige tijd voordat ze als team functioneren. Om meer inzicht in deze teamontwikkeling te krijgen, ontwikkelde Bruce Wayne Tuckman een model, bekend als het Tuckman model.

Het model beschrijft 4 fasen om zich te ontwikkelen van een groep naar een team (Forming, Storming, Norming en Performing) plus een fase om na het behalen van het resultaat afscheid van elkaar te nemen (Adjourning).

Het model geeft inzicht in de ontwikkeling van een team in de tijd en is een krachtig hulpmiddel bij teambuilding en het verkrijgen van inzicht in de groepsdynamica. Volgens Tuckman is het doorlopen van alle fasen noodzakelijk om als team uit te groeien tot een optimaal functionerend team met een eigen teamidentiteit (wie zij wij), een teamcultuur (onze waarden en normen) en een zingeving (het te bereiken resultaat).

Dit betekent bijvoorbeeld dat een team nooit goed zal presteren zolang ze geen gezamenlijke conflicten hebben doorgemaakt (Storming) en geen gedragsnormen hebben vastgesteld.

De fasen, ook wel stadia genoemd, worden niet altijd strikt na elkaar doorlopen. Sterker nog, veel teams blijven halverwege steken. De ontwikkeling van een team stopt als het gedrag van de betrokkenen elkaar in evenwicht houdt. Dit hoeft niet altijd een gezond evenwicht te zijn. Zoals bij een team waar een paar mensen altijd actief bijdragen aan een vergadering en anderen er zwijgend en afwachtend bij zitten. Of wanneer er chronisch conflicten zijn of juist als er een ban ligt op conflicten. En sommige teams vallen weer terug naar een voorgaande fase bijvoorbeeld als gevolg van wijzigingen in de samenstelling van het team of te behalen resultaat. Het betreft een model voor teams! En is dus niet van toepassing op een groep!

Verschil team en groep
Een team is een klein aantal mensen (maximaal zo’n 12 medewerkers) die zich inzetten voor een gemeenschappelijk resultaat welke op een gestructureerde wijze worden gerealiseerd en waarvoor ze zich gemeenschappelijk verantwoordelijk voelen. Vaak is er bij het realiseren van dit resultaat een wederzijdse afhankelijkheid tussen de teamleden. Voorbeelden zijn een sportteam, een projectteam, een managementteam.

Een groep is een aantal mensen die zich om moverende redenen bij elkaar bevinden. Zoals een groep mensen die op de bus staan te wachten, een aantal accountmanagers die elk hun eigen klanten bedienen.

Voordat ik in volgende blogs de verschillende fasen ga beschrijven is het goed om te weten dat:

  •  Je kunt geen fasen overslaan
  • Bij verandering in opdracht, samenstelling van het team of een sterke verandering in de beschikbare middelen valt het team terug naar de fase Forming
  • In het algemeen schat een team zich hoger in dan men daadwerkelijk zit.
  • Het model is met name van toepassing op relatief kleine teams (3 tot 12 personen)
  • In de praktijk zijn de fasen niet zo lineair zijn als Tuckman beschrijft, maar eerder cyclisch en het is soms onduidelijk wanneer een team zich van een fase naar een andere fase beweegt
  • Tuckman geeft ten slotte geen advies over de tijdsperiode voor het bewegen van de ene naar de volgende fase
  • Elke fase vraagt een andere stijl van leidinggeven (van instrueren (Storming)  delegeren (Performing)